ضرورت ایجاد سیاست گذاری کلان و منسجم در موضوع عفاف و حجاب

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، فاطمه فرخند دبیر ستاد راهبری عفاف و حجاب افزود: امروزه موضوع عفاف و حجاب به یکی از بحث های مهم در محافل علمی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تبدیل شده است، عنوان کرد: ریشه چالشی که در عرصه عفاف و حجاب با آن مواجه هستیم را باید در نبود یک خط مشی واحد و سیاست گذاری کلان و منسجم جست وجو کرد.

وی ادامه داد: متأسفانه در سال های گذشته نوعی ساده انگاری نسبت به این موضوع وجود داشت. تصور بر این بود که چون جامعه ما مسلمان است، مسئله حجاب به طور خودکار پذیرفته می شود و نیازی به برنامه ریزی های درازمدت و تبیین عمیق نیست. همین برخورد سهل انگارانه باعث شد تا این موضوع مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

دبیر ستاد راهبری عفاف و حجاب حوزه علمیه با اشاره به وجود اسناد بالادستی در این حوزه گفت: قوانین متعددی در مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی وجود دارد که وظایف دستگاه ها را به روشنی تبیین کرده است؛ اما مشکل اصلی اینجاست که در زمینه آگاهی بخشی اجتماعی و نشر این قوانین کوتاهی شده است. زیرا حجاب یک امر بدیهی تلقی می شد، احساس نیازی برای تبیین بیشتر آن وجود نداشت.

فرخنده تأکید کرد: نتیجه این رویکرد آن شد که نسل های دوم و سوم انقلاب که در معرض بمباران رسانه ای و فضای مجازی قرار دارند، با نوعی عدم آگاهی مواجه شوند. امروزه رسانه های معاند تلاش می کنند حجاب را نه یک حکم شرعی بلکه یک مسئله صرفاً سیاسی و حاکمیتی جلوه دهند.

فعال فرهنگی ادامه داد: پژوهش ها و تحقیقات متعددی که صورت گرفته نشان می دهد که بسیاری از افرادی که پوشش شرعی را به طور کامل رعایت نمی کنند، اصلاً اطلاع ندارند که حجاب یک حکم الهی است. این افراد ممکن است نماز بخوانند و به سایر مناسک دینی پایبند باشند، اما حجاب را امری سلیقه ای یا حکومتی می دانند زیرا به درستی برای آنان تبیین نشده است که حجاب حکم الهی است.

وی اضافه کرد: یکی از پرسش های رایج در بین این افراد آن است که کجای قرآن به حجاب اشاره شده؟ این در حالی است که ما بیش از 24 آیه در قرآن کریم داریم که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع عفاف و پوشش پرداخته اند. این عدم آگاهی جامعه نشان دهنده آن است که ما در عرصه تبیین و کار فرهنگی به اندازه حجم هجمه های دشمنان فعال نبوده ایم.

دبیر ستاد راهبری عفاف و حجاب حوزه علمیه بیان کرد: بسیاری تصور می کنند حجاب فقط برای بانوان است در حالی که حجاب و عفاف احکامی الهی هستند که هم زنان و هم مردان را شامل می شوند. البته حدود پوشش برای زن و مرد متفاوت است و این تفاوت کاملاً طبیعی است، همان طور که در سایر حقوق و تکالیف شرعی تفاوت هایی میان زن و مرد وجود دارد.

وی با اشاره به پیامدهای عدم تبیین این موضوع گفت: وقتی این تصور غلط شکل بگیرد که حجاب تنها تکلیف زنان است، این موضوع به یک نقطه ضعف و محل شبهه تبدیل می شود. برخی بانوان به دلیل همین عدم آگاهی، حجاب را نوعی ظلم تلقی می کنند و می پرسند چرا تنها آن ها باید رعایت کنند در حالی که آقایان تکلیفی ندارند. اما واقعیت این است که حجاب و عفت یک تکلیف همگانی است و مردان نیز موظف به رعایت پوشش درست هستند.

فرخنده اظهار کرد: در مساله نگاه به نامحرم نیز این تصور اشتباه وجود دارد. برخی تصور می کنند بانوان در نگاه کردن آزاد هستند و فقط مردان موظف به حفظ نگاه یا غض بصر هستند در حالی که توصیه به حفظ نگاه برای هر دو جنس به طور جدی مطرح شده است. همان طور که حضرت علی (ع) فرمودند: «بزرگ ترین دشمن هر کس، جهل اوست» در مساله رعایت حجاب و کنترل نگاه نیز جهل نسبت به احکام، مخاطب را به خطا می اندازد و به عاملی برای عمل نکردن تبدیل شده است.

وی یادآور شد: رعایت حجاب و کنترل نگاه حکمی الهی است که شامل بانوان و مردان می شود و اما حدود آن متفاوت است و این تفاوت در حدود نباید باعث تصوری اشتباه شود که مردان موظف به رعایت حجاب و زنان موظف به کنترل نگاه نیستند.

فعال فرهنگی در پاسخ به این پرسش که چرا برخی فعالیت ها در حوزه عفاف و حجاب به جای اقناع، منجر به کشمکش و لجبازی می شود، گفت: عامل اول عدم آگاهی از حکم الهی بودن حجاب است. وقتی تبیین درستی صورت نگیرد، اقدامات فرهنگی صرفاً یک روکش سیاسی یا حاکمیتی پیدا می کند. در این حالت به جای آنکه هدف حفظ جامعه اسلامی و رعایت احکام فردی و اجتماعی باشد، موضوع به سمت نفع سیاسی یا حفظ نظم حاکمیتی سوق داده می شود و همین امر باعث مقاومت مخاطب می گردد.

وی ادامه داد: عامل دوم نقش مخرب فضای مجازی و رسانه های کنترل نشده است. ورود نوجوانان و جوانان به فضای مجازی بدون نظارت، عواقب جدی داشته است. فضای بدون ضابطه مجازی با ترویج بی حیایی و عادی سازی رفتارهایی که با امر خداوند در بحث عفاف و حیا منافات دارد، باعث تضعیف حکم الهی شده است.

فرخنده تصریح کرد: ما با فضای مجازی غیربومی و غیرملی مواجه هستیم که بدون توجه به سن و جنس مخاطب محتوای خود را منتشر می کند. این فضا به جای تبیین فرهنگ اسلامی، سبک زندگی غربی را ترویج کرده و سعی دارد آن را جایگزین ارزش های ما کند. وقتی محتوای رسانه ای بر اساس منافع مادی و تقویت نظام سرمایه داری طراحی شود، طبیعتاً ترویج سبک زندگی اسلامی در اولویت آن ها نیست و هدفشان دور کردن نسل جوان از آموزه های دینی است.

دبیر ستاد راهبری عفاف و حجاب حوزه علمیه تأکید کرد: وقتی مخاطب در یک سو با بمباران رسانه ایِ بی عفتی مواجه است و در سوی دیگر مورد تخاطب عالمان دینی و تبیین گران متقن قرار نمی گیرد باعث می شود که اطلاعات غلط جایگزین اطلاعات درست شود

وی با اشاره به نقش کلیدی خانواده در تربیت دینی افزود: بسیاری از خانواده ها رسالت خود را در تربیت دینی فرزندان آن گونه که شایسته است، به جای نیاورده اند. وقتی سیستم تربیتی در خانواده تثبیت نشود، فضای مجازی تبدیل به منبع کسب اطلاعات دینی کودکان و نوجوانان می شود و همین امر منجر به انحراف می گردد.

فرخنده گفت: تلنگری که خانواده ها باید به آن توجه داشته باشند این است که چرا برخی فرزندان در عین دسترسی به فضای مجازی همچنان در مسیر درست قرار دارند و حتی به کنشگران فعال در عرصه عفاف و حجاب تبدیل می شوند؟ اما برخی از این مسیر دور می شوند؟ پاسخ به این پرسش در نقش خانواده است وقتی والدین تربیت فرزندان خود را به طور بی رویه به فضای مجازی واگذار کنند، فرزندان از حقیقت دور می شوند.

وی بیان کرد: اولویت اول ما باید همان فرمایش رهبر شهید انقلاب یعنی جهاد تبیین باشد. ایشان جهاد تبیین را یک واجب قطعی و فوری دانستند. جهاد تبیین در تمامی عرصه های اقتصاد، سیاست و فرهنگ ضروری است و در حوزه عفاف و حجاب، اهمیتی دوچندان دارد.

فعال عفاف و حجاب با اشاره بر لزوم توازن میان رویکردهای فرهنگی و قانونی اظهار کرد: در کنار جهاد تبیین اقدامات قانونی نیز باید جایگاه خود را حفظ کنند. هیچ کس منکر ضرورت قانون نیست؛ زیرا هر جامعه ای که نظارت قانونی در آن نباشد از ترافیک شهری و معماری گرفته تا مسائل فرهنگی، آموزشی و... به هرج ومرج کشیده می شود.

وی افزود: در یک حاکمیت اسلامی اقتضا می کند که احکام فردی و اجتماعی در قوانین جاری کشور لحاظ شوند؛ همان گونه که در احکامی مانند قصاص و تعزیرات، جنبه های اجتماعی و تنظیم کننده روابط جامعه مورد توجه قرار گرفته است.

دبیر ستاد راهبری عفاف و حجاب حوزه علمیه با اشاره به رسالت حوزه های علمیه در زمینه تبیین و تبلیغ دین گفت: یکی از رسالت های اصلی حوزه های علمیه تبیین و تبلیغ آموزه های دینی است. از این رو ایجاد بسترهای مناسب برای آگاهی بخشی مردم نسبت به سبک زندگی اسلامی، زیست عفیفانه و ضرورت ترویج عفاف، حیا و حجاب می تواند یکی از مؤثرترین راهکارها در این زمینه باشد.

وی با بیان اینکه باید آثار و برکات رعایت عفاف و حجاب و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی برای مردم تبیین شود، ادامه داد: امروز با جمع قابل توجهی از نوجوانان و جوانان مواجه هستیم که نسبت به سبک زندگی اسلامی آگاهی کافی و لازم را ندارند. بنابراین هم حوزه های علمیه و هم نظام حکمرانی باید بیش از گذشته در زمینه ارتقای آگاهی جامعه و به ویژه نسل جوان تلاش کنند.

فرخنده با تأکید بر ضرورت آگاهی بخشی درباره پیامدهای بی توجهی به عفاف و حجاب بیان کرد: لازم است جامعه علاوه بر آشنایی با مفاهیم عفاف، حیا، حجاب و سبک زندگی اسلامی با آسیب هایی که ممکن است در نتیجه بی توجهی به این مسائل در زندگی فردی و اجتماعی ایجاد شود نیز آشنا شود. زیرا آگاهی از پیامدها و آسیب های ناشی از بی توجهی به عفاف و حجاب، یکی از عواملی است که می تواند به حرکت جامعه در مسیر نظم، سلامت و هنجارهای اجتماعی کمک کند.

وی گفت: امیدوارم گفت وگوها و دیدگاه هایی که از سوی صاحب نظران و فعالان این حوزه مطرح می شود، در احیای امر عفاف و حجاب در جامعه مؤثر باشد. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند همکاری و همدلی همه بخش های جامعه هستیم.